Έκθεση της Μαρίας Ξανθάκη- Κομισκοβά 

στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο στην Θεσσαλονίκη.

 

 

Η εικαστική έκθεση:

“ΟΙ ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΡΝΑΓΙΟ ΤΗΣ ΑΙΝΕΙΑΣ“

Το βιογραφικό της ζωγράφου Μαρίας Ξανθάκη.

                  H εικαστικός Μαρία Ξανθάκη γεννήθηκε στην Τσεχοσλοβακία. Σπούδασε Μοντέρνο Ντιζάιν , Ιστορία Τέχνης και Μουσική. Έχει παρουσιάσει ατομικές εικαστικές εκθέσεις στην Ελλάδα, Σλοβακία, Τσεχία,  και στην Αυστρία. Έχει διδάξει Ιστορία Τέχνης στην Obchodna Akademia στην Banska Bystrica στην Σλοβακία. Δημιούργησε εικαστικές συνεργασίες μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού της Σλοβακίας και της Ελλάδας. Φέρει τον τίτλο της Δικαστικής μεταφράστριας της Σλοβακίας στην ελληνική και σλοβακική γλώσσα  

               Η εικαστική δημιουργία  της Μαρίας Ξανθάκη χαρακτηρίζεται από την πολύχρονη μελέτη για μια προσέγγιση της πραγματικότητας μέσω μεσαιωνικών ερεθισμάτων της κεντρικής Ευρώπης και της Ελληνικής  κληρονομιάς. Το έργο της το διαπερνά ένα σταθερό σχέδιο, διαμορφωμένο από τούς χαράκτες της Σλοβακίας, εκφράζοντας έναν δυναμισμό και φως, όπως επίσης και τα έντονα χρώματα της Ελληνικής γης που βρέχεται από το Αιγαίο, με την ανάδυση στα έργα της του καθαρού μπλε της θάλασσας και της έντονης ώχρας της άμμου.  Ο προβληματισμός της σύγχρονης εποχής, με τον άνθρωπο αντιμέτωπο με την τεχνολογική εποχή, δηλ. ο άνθρωπος και η μηχανή, η ομορφιά της φθοράς του μετάλλου με τις οξειδώσεις είναι θέματα της εικαστικής της δημιουργίας. Έχει δημιουργήσει μια σειρά εικαστικών έργων από τα ελληνικά καρνάγια.

Λίγα λόγια για την περιοχή της αρχαίας Αίνειας.

Η Νέα Μηχανιώνα είναι κτισμένη σε μια από τις πιο πανοραμικές τοποθεσίες του Θερμαϊκού κόλπου , στην περιοχή της αρχαίας πόλης  Αίνειας.

Η κατοίκηση της αρχαίας πόλης Αίνειας χρονολογείται από την πρώιμη εποχή του σιδήρου και φτάνει μέχρι τους ελληνιστικούς χρόνους. Η πόλη Αίνεια αναφέρεται από το Διόνυσο τον Αλικαρνασσέα, ως ένας από τους οικισμούς που διαλύθηκαν για να συνοικιστούν με τη Θεσσαλονίκη. Στην περιοχή της Αίνειας έχουν βρεθεί μετά από ανασκαφές τρεις ταφικοί τύμβοι Α, Β και Γ, οι οποίοι χρονολογούνται από τον 4ο π.Χ. αιώνα. ΟΙ τύμβοι Α και Β προσπαθούν να μιμηθούν τους βασιλικούς τάφους της Βεργίνας και είναι κάπως μεταγενέστεροι. Οι ανασκαφές της αρχαίας Αίνειας κοσμούν σήμερα το Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης.

Η ιστορία του καρνάγιου στην περιοχή.

                Στην περιοχή  της Νέας Μηχανιώνας υπήρξε  ένα παραδοσιακό καρνάγιο  το οποίο αποτελέσει σημαντικό σημείο αναφοράς για την ναυτική παράδοση της περιοχής η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα, την αλιεία και τη ξυλοναυπηγική τέχνη.

Στις  7-9-2016 μια ισχυρή καταιγίδα κατέστρεψε αυτό το παραδοσιακό καρνάγιο και το παρέσυρε η θάλασσα. Η Μαρία Ξανθάκη δημιούργησε πρότερα  σειρά ζωγραφικών έργων και ένα ντοκιμαντέρ από τον χώρο του καρνάγιου αγνοώντας τότε ότι ουσιαστικά το διασώζει και ότι η δημιουργία της θα αποκτήσει πολύ σύντομα ιστορική και πολιτιστική αξία.  

Το ντοκιμαντέρ από το παραδοσιακό καρνάγιο της Αίνειας.

Στο ντοκιμαντέρ ακούγονται οι φωνές των εύρωστων ζορμπάδων παραδοσιακών τεχνητών και τα χτυπήματα των σφυριών κατά την επισκευή των καϊκιών, οι ήχοι των τροχαλιών και των θαλασσοπουλιών οι οποίοι μας μεταφέρουν φανταστικά στον χώρο του καρνάγιου, δίπλα στην θάλασσα. 

Στο ντοκιμαντέρ φαίνεται η μαγική καθέλκυση του επιδιορθωμένου σκάφους, σκηνή γεμάτη ποιητικότητα η οποία θυμίζει της ταινίες του Φρεντερίκο Φελίνι, (που ήταν ένας από τους κορυφαίους σκηνοθέτες του 20ού αιώνα ο οποίος δημιούργησε έναν κινηματογραφικό κόσμο γεμάτο γοητεία, όνειρα, νοσταλγία και έντονα συναισθήματα).

Η καθέλκυση ενός σκάφους είναι η διαδικασία κατά την οποία ένα πλοίο εγκαταλείπει το χώρο ναυπήγησης ή συντήρησής του και με τη βοήθεια κεκλιμένων επιπέδων ολισθαίνει στη θάλασσα. Η διαδικασία καθέλκυσης όσο και η ανέλκυση του πλοίου είναι θεαματική. Είναι αξιοζήλευτη, γίνεται με λίγη μηχανική υποστήριξη, (με τροχαλίες) και περισσότερη παραδοσιακή τεχνική. Το πλοίο που πρόκειται να αναχωρήσει τοποθετείται πάνω στα ξύλινα βάζα και από εκεί με τράβηγμα φτάνει στη σχάρα, που είναι μισοβυθισμένη στη θάλασσα. Τα βάζα αλείφονται με ειδικό λίπος για να αποφεύγονται οι τριβές και οι καταπονήσεις των ξύλινων σκαριών. 

Τα αινίγματα της όρασης.

Οι αρχέτυπες μορφές αναβλύζουν στη ζωγραφική της Μαρίας Ξανθάκη. Σε μια εποχή που η μηχανική αναπαραγωγή θα έπρεπε να καθορίζει την αντίληψή μας για την τέχνη, όπως έγραφε ο Walter Benjamin, έχουμε μια σπάνια εξαίρεση όπου η σημασία βρίσκεται στην επαφή με το πρωτότυπο. Γιατί εκεί ο θεατής θα παραξενευτεί με το φάγωμα και την αποκάλυψη του ξύλου, τα ίχνη του κάρβουνου πάνω στο ελαιόχρωμα, το έντονο κοντράστ υλικών και χρωμάτων.

Η Μαρία Ξανθάκη δημιουργεί μια δική της πραγματικότητα, η οποία, παρά τις φαινομενικές της ομοιότητες, διατηρεί μικρή σχέση με την υπαρκτή πραγματικότητα ή ίσως μεταγράφει αυτή την τελευταία σε μια ιδεατή σφαίρα. Η θάλασσα της Μαρίας Ξανθάκη δεν είναι ακριβώς θάλασσα, ο ουρανός δεν είναι ουρανός, οι μορφές δεν είναι μορφές. Τίποτε εδώ δεν αποτελεί αναπαράσταση της πραγματικότητας. Η βάρκα, που είναι περισσότερο μια συμβολική κιβωτός η οποία αντιπροσωπεύει την ατομική πορεία του ανθρώπου, μια διαδρομή γεμάτη προκλήσεις, μεταμορφώσεις και εμπειρίες, συχνά παρομοιαζόμενη με μια θαλάσσια διαδρομή, παρόμοια με τη πλεύση του Οδυσσέα, όπως περιγράφεται στο ομηρικό έπος της Οδύσσειας, που είναι ένα δεκαετές ταξίδι επιστροφής από την Τροία στην Ιθάκη. Είναι μια πορεία γεμάτη δοκιμασίες, κινδύνους και θεϊκές παρεμβάσεις, που αναδεικνύουν τον Οδυσσέα ως τον κατεξοχήν "πολυμήχανο" ήρωα της ελληνικής μυθολογίας.

 Όπως η πλεύση του Αινεία στο Αιγαίο  μετά την άλωση της Τροίας, η οποία περιγράφεται στην Αινειάδα του Βιργιλίου με σκοπό να ιδρύσει μια νέα πατρίδα. Κατά την πλεύση του στο Αιγαίο o Αινείας ίδρυσε στην περιοχή του Θερμαϊκού κόλπου την αρχαία πόλη Αίνεια.

Ο τίτλος της εικαστικής έκθεσης της Μαρίας Ξανθάκη “ΟΙ ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΡΝΑΓΙΟ ΤΗΣ ΑΙΝΕΙΑΣ” δεν είναι μόνο οι μνήμες ενός σπουδαίου καρνάγιου που χάθηκε αλλά και οι μνήμες της μοναδικής ελληνικής μυθολογίας με τους σπουδαίους ήρωες, θεούς και ημίθεους  των μνημειωδών κατορθωμάτων.

Ο κύκλος ένα εικαστικό γεγονός που διερευνά τα όρια του ορατού και του υπαινικτικού, μέσα από μια ώριμη και στοχαστική εικαστική γλώσσα. Οι τροχαλίες δεν είναι τροχαλίες αλλά κύκλοι οι οποίοι αποτελούν αρχέγονα, καθολικά και ισχυρά αρχέτυπα και σύμβολα αντιπροσωπεύοντας την ενότητα, την πληρότητα, το άπειρο και την κυκλικότητα της ζωής. Στην ψυχολογία, ειδικά κατά τον Carl Jung, ο κύκλος (συχνά στη μορφή της μάνταλα) είναι το αρχέτυπο του «Εαυτού» και της ψυχικής ολότητας.

Στην ζωγραφική της Μαρίας Ξανθάκη μπορεί ο στοχαστής φιλόσοφος σύγχρονος άνθρωπος να βρει αρχέτυπο υλικό από το οποίο φτιάχνονται οι μύθοι.